
صابون مول ۱۰ چیست
برای پاسخ به صابون مول ۱۰ چیست باید در همین ابتدا گفت که: نونیل فنل اتوکسیله 10 یا همان صابون مول 10 ماده پایه ساخت انواع صابون ها محسوب می شود. از حیث ظاهری ایزومرهای نونیل فنول مایع زرد کم رنگ است در حالی که ترکیب خالص آن بی رنگ می باشد. فرمول مولکولی مول 10به صورت C9H19C6H4(OCH2CH2)10OH است.
این ترکیبات را در محیط خشک و به دور از حرارت نگهداری و در بشکه و مخازن PVC یا ظروف ضد زنگ و فولاد های کربنی نگهداری می کنند. مول 10 دارای عمر مفید 2 سال است.
نونیل فنول اتوکسیلات یک سورفکتانت غیریونی است. این ماده کشش سطحی را کاهش داده و به خاطر همین ویژگی در صنایع شوینده و تولید دترجنت ، تمیز کننده ها و صابون های مایع و جامد استفاده می شود. این ترکیب از افزایش گاز اتیلن اکساید به نونیل فنول به دست می آید که به آن نونیل فنول اتوکسیله یا به اختصار NPE نیز گفته می شود.
نونیل فنول اتوکسیلات به صورت مایعات ویسکوز با گریدهای مختلف و جامدهای مومی شکل سفید رنگ وجود دارند. این ترکیبات به عنوان امولسیفایرهای آب در روغن یا روغن در آب ، مرطوب کننده، روان کننده ، پخش کننده و پایدار کننده مورد استفاده قرار می گیرند.
از واکنش بین نونیل فنول و اتیلن اکساید در حضور یک باز مانند پتاسیم هیدروکسید می توان آن را تهیه نمود.
» مطلب مرتبط: تاریخچه صابون
انواع صابون مول
این محصول بر اساس تعداد اتیلن اکسیدهای موجود به درجه یا گرید های مختلفی تقسیم بندی می شود که مهمترین و پر کاربردترین آن ها به شرح زیر است:
- (KENON 4 (NPE 4
- (KENON 6 (NPE 6
- (KENON 10 (NPE 10
- (NPE 20)
- KENON 30
- (KENON 40 (NPE 40
عدد درج شده بعد از KENON (کنون) نمایانگر تعداد گروه های اتیلن اکسید در نونیل فنل اتوکسیله است. برای مثال KENON 10 معرف مولکول نونیل فنلی است که به صورت میانگین با 10 مولکول اتیلن اکسید واکنش داده است.
صابون مول 6 | NPE6
نوعی سورفکتانت غیر یونی می باشد با قدرت مرطوب کنندگی و امولسیفایر کنندگی مناسب که در سیستم های هیدروکربنی بعنوان شوینده کمکی استفاده میشود.این ترکیب در پاک کننده ها و چربی گیرها ، صنایع نساجی و چرم ، تولید مواد شوینده خشک خانگی و صنعتی و همچنین فرمولاسیون سموم کشاورزی استفاده می شود.
سورفکتانت یا فعال کننده سطحی ( Surfactant ) ماده ای است که کشش سطحی آب را کاهش میدهد. سورفکتانتها ممکن است به عنوان شوینده، مواد خیس کننده، کفکننده و پراکنده کننده عمل کنند. ترکیبات سورفکتانت مانند صابون عمل می کند و بعد از تماس با آب حالت لزجی به خود می گیرد.
صابون مول 9 | NPE9
ترکیب صابون مول ۹ به دلیل خاصیت پاک کنندگی و ایجاد رطوبت مناسب در تولید شوینده ها بسیار استفاده می شود، در صنایع تولید پارچه و کاغذ، تولید سموم دفع آفات کشاورزی و همچنین استفاده به عنوان عامل امولسیون در آبکاری فلزات مورد استفاده این نوع ترکیب می باشد .
صابون مول 10 | NPE10
صابون مول ۱۰ به علت غلظت بالایی که دارد برای تولید به عنوان ماده اولیه صابون بسیار مورد کاربرد می باشد . از این درجه مول در تولید شامپو و شوینده و همچنین صنعت نساجی استفاده می گردد. pH این صابون در حدود ۸-۵ است.
صابون مول 20 | NPE20
این درجه از صابون مول به دلیل خاصیت مرطوب کنندگی مناسب در شستشوی پشم خام و پاک کردن آلودگی های آن خصوصا گریس استفاده می شود. در صنایع نساجی نیز در مرحله سفید سازی، برای بهتر کردن عملکرد عامل سفید کننده به کار گرفته می شود.خاصیت آنتی استاتیک و روان کنندگی و امولسیفایری یا پایدار کننده آن، میزان استفاده از این ماده را علاوه بر شستشوی اولیه پشم، در صنایع کشاورزی و تولید کود های شیمیایی، رنگ و رزین و حتی صنعت نفت افزایش داده است.
صابون مول 30 | NPE30
این ماده به عنوان پایدار کننده محلول در آب و نوعی پایدار کننده در دمای بالا شناخته می شود. در صنایع رنگ و رزین به دلیل ایجاد رطوبت، سبب یکنواخت شدن و کنترل غلظت رنگ و تثبیت آن روی سطوح و در کشاورزی نیز در فرمولاسیون سموم دفع آفات و تولید کود شیمیایی استفاده می شود.
» مطلب مرتبط: سورفاکتانت چیست و کاربردهای آن کدام است
ویژگی های نونیل فنول مول 10
نونیل فنل اتوکسیلات با فرمول مولکولی C۹H۱۹C۶H۴(OCH۲CH۲)nOH به صورت مایع روغنی و یا جامد مومی شکل موجود است. دامنه رنگ آن ها از بی رنگ تا نارنجی کم رنگ متغیر است. این ترکیبات به راحتی در حلال های عالی حل شده ولی میزان حل شدگی در آب بر اساس گرید ( مول 10 ، مول 6 و …) آن ها متفاوت است.

» مطلب مرتبط: بایوساید چیست
کاربردهای صابون مول 10
دامنه کاربرد صابون مول گسترده است. بزرگترین خریداران این ماده تولید کنندگان و فعالین حوزه مواد شوینده، ضد عفونی کننده و صابون سازی هستند. در فرمولاسیون شوینده ها به دلیل کاهش کشش سطحی، امولوسیون کننده ها، رنگ ها و پوشش دهنده ها و… استفاده می شود. از این ماده می توان در رنگ ها و پوشش های چوبی ، منسوجات، سموم آفات، بسته بندی مواد غذایی، کفش ها،اسباب بازی ها استفاده کرد.
هر گرید این محصول به منظور استفاده خاصی بهینه شده است اما به صورت کلی از این محصول در موارد زیر مورد استفاده قرار می گیرد:
- تولید لاتکس، لاستیک و پلاستیک
- صنایع رنگ و رزین
- صنایع نساجی و پارچه
- تولید روان کننده ها
- قارچ کش و سموم مزارع
- تولید مایع ظرفشویی، شیشه پاک کن، استفاده در رختشور خانه ها
صابون مول بسته به مقدار پلیمریزاسیون آن به عنوان امولسیون کننده، فعال کننده سطحی، و یا پاک کننده فلزات استفاده می شود. این ترکیبات در هر جایی که نیاز به افزایش فعالیت سطحی باشد، کاربرد دارند.
» مطلب مرتبط: دترجنت چیست
عوارض استفاده نادرست از نونیل فنل اتوکسیلات
حال که به پرسش صابون مول ۱۰ چیست پاسخ داده شد، باید در رابطه با نکات ایمنی استفاده از این ماده هم مواردی یاد آور شد.
این محصول می تواند آثار منفی در بدن داشته باشد. خطرات هرمونی و سقط جنین عوارض استفاده نادرست این ماده است. در صورت تماس با پوست امکان ایجاد خارش و سوزش وجود دارد که میبایست فورا 10 دقیقه با آب ولرم آن محل را شستشو داد. این صابون سمی شناخته شده و در برخیاز کشورهای اروپایی و آمریکایی استفاده از آن محدود شده است.
اتوکسیلات های نونیل فنل در محیط تجزیه می شوند و به نونیل فنول تبدیل می شوند که یکی از مشهورترین نمونه های مواد شیمیایی پایدار ، تجمع پذیر و سمی است که به طور گسترده ای باعث مسمومیت شدید ماهی ها و حیات وحش شده است.
نکات ایمنی استفاده از نونیل فنول اتوکسیلات
در استفاده از نونیل فنول اتوکسیلات نیز مانند هر ماده ی شیمیایی لازم است نکات ایمنی را رعایت نمود:
- باید هنگام کار با صابون مول 10 از لباس، دستکش و عینک محافظ استفاده نمایید .
- به هر دلیلی بلعیده شد ، بایستی سریع برای رقیق شدن این ماده ۱ الی ۲ لیوان آب بنوشید و سعی نکنید با استفراغ آن را خارج نمایید .
- در صورت استنشاق آن ، فورا محل را ترک کرده و هوای تازه تنفس نمایید .
- چنانچه با پوست برخورد کرد ، بایستی سریع لباسها را تعویض و محل برخورد را با آب ولرم و صابون شستشو دهید .
- تماس با چشم بسیار مخاطره آمیر است و بایستی سریع یا مقدار بسیار زیاد آب شستشو داده شود . حتی اگر علائمی ندارید ، سریع به پزشک مراجعه کنید.
- به دلیل سمی بودن، از رها کردن این ماده در محیط زیست بپرهیزید. این ماده برای آبزیان سمی با اثرات طولانی مدت است.
- برای خاموش کردن آتش حاصل از آن از کربن دی اکسید، مواد شیمیایی خشک و کف استفاده کنید. با رعایت نکات ایمنی خطرات ناشی از کار با این ماده شیمیایی را به حداقل برسانید.
- در محیط خشک و به دور از حرارت قرار بگیرند همچنین آن ها را در مخازنی از جنس PVC ، ظروف استیل ضد زنگ و فولاد های کربنی در انبار نگهداری می کنند.با قرار دادن آنها در مجاورت هوا و در دمای ۸۰ درجه ی سانتی گراد طی مدت زمان طولانی به تدریج شاهد افزایش شدت رنگ آن ها خواهیم بود.